Giáo sư - Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Bằng, tức Nguyễn Trọng Bằng, sinh ngày 1 tháng 5 năm 1931 tại Cao Bằng, quê ở Gia Lâm, Hà Nội. Nguyên Giám đốc Nhạc viện Hà Nội, Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Uỷ ban Toàn quốc các Hiệp hội liên hiệp văn học - Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng chỉ đạo nghệ thuật Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, trưởng ban Biên tập Âm nhạc Hội đồng quốc gia biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khoá X. Hiện nay, ông là Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật Hội NSVN. Nhạc sĩ Trọng Bằng đã vinh dự được nhận Huân chương độc lập hạng Ba.

Trọng Bằng bắt đầu hoạt động âm nhạc từ những năm còn là học sinh các trường Trung học thời kháng chiến ở Liên khu IV cũ. Sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Văn khoa khoá I, ông được cử đi công tác văn nghệ mặt trận Trung Lào, sau đó ra Việt Bắc làm đội trưởng Đội ca nhạc Đoàn Văn công nhân dân Trung Ương (nay là Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam). Ông là người Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp bằng đỏ tại nhạc viện Tchaikovssky Moscou (Liên Xô cũ, 1963).

Về nước, ông làm giảng viên âm nhạc Trường Âm nhạc Việt Nam là chỉ huy các dàn nhạc viện Tchaikovssky trên. Từ 1972 - 1978, ông chính thức là chỉ huy dàn nhạc Nhà hát Giao hưởng - Hợp xướng - Nhạc Vũ kịch Việt Nam, sau được cử làm Phó Giám đốc kiêm Chỉ đạo nghệ thuật (1975). Từ 1978 - 1984, ông là Phó Giám đốc Nhạc viện Hà Nội kiêm Giám đốc Dàn nhạc giao hưởng do chính ông được Bộ Văn hoá uỷ nhiệp thành lập. Từ 1984 - 1986, ông là Giám đốc Nhạc viện Hà Nội, đã góp phần quan trọng trong việc đưa Nhạc viện trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn có uy tín ở trong nước và quốc tế. Trọng Bằng là nhạc sĩ có nhiều đóng góp lớn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển nền âm nhạc bác học ở Việt Nam. Ông là nhạc trưởng đầu tiên điều khiển các buổi hoà nhạc giao hưởng nổi tiếng.

Năm 1993, ông được tặng Danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vì những đóng góp xuất sắc của mình đối với nền âm nhạc Việt Nam.